Samskipti

Ýmsar samskiptaleiðir eru nýttar í uppbyggingu stjórnkerfa. Á lægri stigum - nær jaðarbúnaði - er oftast notast við seríal samskipti en á hærri stigum er oftast notast við ethernet samskipti.

Þjónn skjámyndakerfisins er gjarnan kallaður kerfiráður og getur verið venjuleg tölva en fyrir stærri kerfi er kerfiráður ósjaldan settur upp á sýndarþjóni. Hlutverk kerfiráðar er fjölþætt, m.a.:

• veita notendum þær skjámyndir sem hann kallar eftir
• sírita breytur frá stjórnbúnaði (t.d. hitastig, staða stjórnloka, þrýstingur)
• vakta valdar breytur og gefa út viðvaranir ef frávik verða óeðlileg

Á myndinni hér til hliðar eru sýndar samskiptaleiðir frá jaðarbúnaði til skjámyndakerfis, þetta eru í raun meiri töfrar heldur en flestir notendur kerfanna gera sér grein fyrir. Tökum nokkur dæmi:

• Jaðarbúnaður með seríal-samskipti - t.d. flæðilokur (VAV) - eiga samskipti á Modbus RTU braut. Sjá nánar um Modbus í annarri grein Margar flæðilokur eru tengdar saman á samskiptabrautina sem endar í sérstakri gátt (Modbus RTU/TCP gateway) sem breytir seríal samskiptunum (RS485) í ethernet samskipti (TCP/IP). Ethernet-hlið Modbus-gáttarinnar tengist inn á staðarnet og þannig getur kerfiráður kallað eftir upplýsingum frá einstökum flæðilokum í gegnum gáttina. Hið sama gildir um herbergisregla (e. room controllers), orkumæla og ýmis önnur tæki sem notast við Modbus samskiptaháttinn.
• Iðntölvur tengjast ýmsum jaðarbúnaði eins og lýst er víða á þessum fræðsluvef. Iðntölvurnar geta átt samskipti við kerfiráð á ethernet-samskiptabraut og getur þá verið um ýmsa samskiptahætti að ræða, t.d. Modbus TCP eða OPC. Í gegnum þessi samskipti eru lifandi gögn frá iðntölvum (og þar með jaðarbúnaði) birt í skjámyndum og notendum gert kleift að breyta stillingum, kveikja/slökkva á kerfum, skoða sögulega hegðun kerfa o.s.frv.
• Loftræsisamstæður, varmadælur og slík stærri kerfi hafa gjarnan innbyggðan samskiptaþjón og geta tengst beint inn á staðarnet. Þá er hægt að setja upp samskipti við þessi tæki og skilgreina hvaða breytur á að birta og vakta í skjámyndakerfinu. Þannig verða til lifandi kerfismyndir sem sýna t.d. hegðun loftræsisamstæðu í rauntíma.

Í nýjum kerfum Iðnaðartækni er aðgangur notenda að skjámyndakerfinu í gegnum hefðbundinn vafra (t.d. Chrome eða Edge). Uppsetning og viðhald skjámynda er einföld og skilvirk þegar skjámyndum er veitt til notenda í gegnum vafra. Með slíkri högun þurfa notendur ekki að setja upp sérstakan hugbúnað á sínum tölvum og utanumhald skjámynda er miðlægt, þ.e. breytingar eru gerðar á einum stað og taka samstundis gildi hjá öllum notendum.

Sjá nánari upplýsingar um uppsetningu netkerfis í annarri grein.